Empowerment Poolse vrouwen in Den Haag

Een jarenlange marketingcarrière bij grote multinationals, eerst in Polen en daarna in Nederland. De overstap naar dertien jaar werken als docent, ontwikkelaar van educatieve programma’s en coördinator van internationale studentenuitwisselingen bij de Hogeschool Leiden. ‘Daarna begon mijn maatschappelijke betrokkenheid te kriebelen’, kijkt Anna terug. ‘In diezelfde tijd wilde de gemeente Den Haag een project starten om de positie van Midden- en Oost-Europese vrouwen te verstevigen. Ik had interesse, maar gaf aan dat de landen van die Europese regio flink van elkaar verschillen qua geschiedenis, politieke achtergrond en cultuur. Ik koos er daarom voor te focussen op Poolse vrouwen in Den Haag.’

Aansluiting en betrokkenheid

Anna ging gesprekken aan met Poolse vrouwen, samen met een ook uit Polen afkomstige onderzoekster. ‘Daaruit kwam met name naar voren dat de meeste Poolse vrouwen aansluiting misten met de lokale gemeenschap. Hun betrokkenheid met de wijk en de mensen die er wonen was heel klein.’ De oorzaken daarvan zijn volgens Anna divers. ‘Polen vormen hier een gesloten gemeenschap en zijn bescheiden. Taalachterstanden en cultuurverschillen versterken dat.’

Zwaar werk

En er zijn meer oorzaken. ‘De meeste Poolse vrouwen werken hier ver onder hun kunnen. Ze doen met hun universiteitsdiploma zwaar werk in kassen of schoonmaakwerk. Daarmee gaat hun gevoel van eigenwaarde achteruit. En ze houden het lichamelijk en geestelijk niet lang vol. Waardoor er relatief veel Poolse vrouwen in de ziektewet terecht komen. De al bestaande eenzaamheid wordt nog groter, het zelfbeeld gaat nog verder omlaag.’

Impact maken op hele gezinnen

Die zojuist geschetste situatie vroeg duidelijk om preventie. En dus diende Anna een projectvoorstel in bij de gemeente Den Haag. ‘Met succes, want in 2018 ging de eerste locatie van POLKA open. Een ontmoetingsplek voor Poolse vrouwen in stadsdeel Segbroek, waar ik zelf ook al jaren woon. We richten ons bewust op de vrouwen. Want als je hen meekrijgt, maak je impact op hele gezinnen.’ 

Tweede locatie en groei

De groei zit er bij POLKA in. Want inmiddels werd een tweede locatie geopend in het stadsdeel Laak. ‘Daar is onze inzet nog urgenter, is gebleken. Naast de eerder genoemde problemen zijn ook zaken als financiële problemen en huiselijk geweld hier vaker zichtbaar. Bovendien is ons aanbod van activiteiten flink gegroeid. Met informatieavonden over wonen, werken, leven, taal, gezondheid, geldzaken, arbeidsomstandigheden en rechten en plichten in Nederland. Hierbij haken lokale samenwerkingspartners uit wijken en stad vaak aan. Van welzijnsorganisaties, de bibliotheek, scholen tot het huurteam van de gemeente, FNV en GGZ.’

Mannen sluiten aan

Ook zijn er workshops in het kader van empowerment én trekken deelnemers er regelmatig op uit. ‘Van een gratis museumbezoek of een stadswandeling tot een cultureel avondje uit’, somt Anna op. ‘Verder geven we ook aandacht aan beweging en ontspanning, bijvoorbeeld met yoga- en meditatiegroepen. Daarnaast is er een steungroep met onder meer een life coach of een psycholoog. Je ziet: op alle fronten bieden we steun en raken Poolse vrouwen betrokken bij elkaar, hun wijk, hun stad en de andere mensen die er wonen. Ook steeds meer Poolse mannen sluiten aan. Met name de informatieavonden en onze boekenclub zijn bij hen in trek.'

Jaarlijks hoogtepunt

En dan is er nog de jaarlijkse Dag van het Kind. Die wordt in de Laak gevierd met een gezinsfestival dat al voor de zevende keer wordt gehouden. En waar enkele duizenden inwoners van het multiculturele Den Haag op afkomen. ‘Een terugkerend hoogtepunt waar wij als Poolse gemeenschap ons gezicht laten zien, met bijvoorbeeld diverse infokramen en vrijwilligers die zich er inzetten. Cultuur en kinderen zijn ideaal om mensen met elkaar in verbinding te brengen. En dat gebeurt dus volop. Onze aanwezigheid daar draagt ook bij aan positieve beeldvorming. Te vaak nog is er sprake van framing: ‘Polen, dat zijn arme arbeidsmigranten, die altijd dronken zijn en onze banen en huizen wegkapen’. Wij laten juist zien dat we graag meedoen en onze bijdrage willen leveren aan de samenleving.’

Waardering uit gemeenschap groeit

Niet alleen op zo’n festival voel je volgens Anna dat dat negatieve beeld positief wordt bijgesteld. ‘Het blijkt ook uit de bevindingen van een klankbordgroep. ‘De activiteiten en de groeiende betrokkenheid van Poolse mensen bij hun wijk en hun stad worden door de gemeenschap gewaardeerd. Poolse vrouwen worden zelfverzekerd, trekken er zelf meer erop uit en pakken aan. Hun vertrouwen, zelfbeeld en assertiviteit groeien, ze kennen hun rechten en plichten. Ze zetten stappen naar een opleiding, een baan of vrijwilligerswerk. Ze durven misstanden op het werk aan te kaarten en uit een giftige relatie te stappen. Hun groeiende kennis, kracht en durf brengt hen steeds verder.’

Impact meten

Regelmatig impact meten vindt POLKA belangrijk. Zodat je blijft doen wat zinnig en effectief is. 
Een greep uit de resultaten:

Bereik:

• Activiteiten: ca. 3.000 deelnemers
• Festival: ca. 2.000 bezoekers
• Online: 12.000 mensen

Impact:

• Kennisontwikkeling: 91% van de deelnemers, op één of meerdere essentiële ontwikkelgebieden (in 2022: 84%).
• Persoonlijke ontwikkeling: meer eigenwaard en zelfvertrouwen (81%).
• Motivatie om actiever te zijn door het huis uit te gaan en nieuwe contacten te leggen (81%).
• Gebruik maken van het culturele aanbod van de stad (75%).
• Bewustwording van eigen sterke en zwakke punten (70%).
• Positievere houding tegenover integratie (78%).