'Film bracht ons taal, talent én vertrouwen'

Beeld is een laagdrempelige taal, bewijst Common Frames sinds de oprichting in 2019. ‘Ook als je nog niet goed Nederlands spreekt, kun je je uiten en je verhaal vertellen’, zegt Joulia. ‘En in het maakproces leer je bijna vanzelf steeds beter Nederlands.’ Erdem vult aan: ‘Samen aan een film werken en die daarna aan publiek vertonen, geeft enorm veel kracht en vertrouwen. Dat heb je nodig als je net in een voor jou compleet nieuw land bent aangekomen. Bovendien is films maken ongelooflijk cool.’

Een taal die iedereen verstaat

Oprichter en directeur Hemmo Bruinenberg ontdekte de kracht van de camera tijdens zijn masteronderzoek antropologie op een ISK. ‘De jongeren kenden mijn taal niet en elkaars taal niet. Maar ze communiceerden moeiteloos door elkaar te filmen. Alle drempels vielen weg.’ Nu maken de coaches van Common Frames met leerlingen in drie dagen een complete film. ‘Een creatieve snelkookpan met prachtige eindresultaten. Minstens zo belangrijk zijn de samenwerking, de verhalen die ze delen en de trots die ontstaat.’

Jezelf zijn én erbij horen

Joulia ontdekte iets wat ze niet had verwacht. ‘In de media wordt soms geschetst dat je hier pas thuis mag zijn als je een complete “Nederlander” bent geworden. Dat beeld kon ik van me afschudden. Mijn coach was in Nederland geaard, maar had haar identiteit en cultuur behouden.’ Ook het delen van vluchtverhalen hielp. ‘Bovendien zag mijn coach mij steeds enthousiaster worden. Films maken is al van jongs af aan mijn droom.’

Van deelnemer naar rolmodel

Talentvolle deelnemers worden uitgenodigd voor het Talent Team. Een jaar lang coaching, masterclasses van mediaprofessionals en toegang tot het netwerk van Common Frames. De thema’s en opdrachten komen niet van bovenaf, maar van de deelnemers zelf. Joulia en Erdem werden gevraagd en zeiden meteen ‘ja’. Joulia sloot aan in Utrecht. Erdem woont in het Friese Grootegast en kon terecht bij het talenttraject van filmschool De Noordelingen in Groningen. ‘Onze talenten groeien niet alleen uit tot creatieve filmmakers, maar ook tot rolmodellen’, zegt Hemmo. Ze gaan soms mee met een coach naar de filmlessen op een ISK. ‘Daarmee bieden zij veiligheid en een voorbeeldfunctie die zij zelf ook kregen.’

Samen verder komen

Afgelopen mei brachten de groepen uit Utrecht en Groningen hun talenten samen in een maakweek. Joulia kende Erdem al van ‘Een koe vang je niet in stilte’. Een film die hij met andere jonge makers maakte en in première ging op het Nederlands Film Festival. ‘Ik was echt onder de indruk’, herinnert Jouliaq zich nog. ‘Van het verhaal, van hoe het in beeld was gebracht, van het totaalplaatje. Ik dacht toen al: met Erdem zou ik graag samenwerken.’ En dat gebeurde tijdens de maakweek. Joulia bedacht het idee, schreef het script en speelde de hoofdrol. Erdem regisseerde. ‘

We got it!

Regiseren was enorm spannend, weet Erdem nog. ‘Je staat op de eerste draaidag en iedereen kijkt je vragend aan: wat gaan we doen? Dan moet je verantwoordelijkheid nemen en keuzes durven maken. Iedereen is anders, dus ik benaderde iedereen op een andere manier. En je moet improviseren. Want de dingen gaan op de set heel anders dan je vooraf in je hoofd hebt. Obstakels en tegenslagen blijken dan ineens tot nog veel creatievere ideeën te leiden. Ik groeide in die rol en vond het steeds gaver’, zegt Erdem. ‘De derde dag was het hoogtepunt. Een shot van Joulia waarin alles samenviel: haar acteerwerk, de setting in een kerk en precies op dat moment het perfecte licht. Mooier dan we het in ons hoofd hadden. We got it!’

Passie en vertrouwen

Wat blijft er hangen? Joulia ontdekte haar talent voor scriptschrijven. ‘Ik ben van nature een schrijver. Literair, poëtisch, psychologische en filosofische verhalen.’ En ze kijkt anders naar wat mogelijk is. ‘Als nieuwkomer ben je eerst onwennig en onzeker. Nu zie ik: er zijn volop kansen, ik kan heel veel. Mijn vertrouwen is enorm gegroeid.’ Erdem weet inmiddels welk vak hij in wil. ‘Ik was altijd al gek van filmen. Op schoolreisjes filmde ik al met een camcordertje en ik maakte vlogs. Dankzij de filmlessen heb ik mijn talent defintief ontdekt. Dit is mijn passie.’

Nog veel zien, doen en ontdekken

Nog een keer samenwerken? ‘Jaaaa’, zegt Joulia. ‘Wij klikken. We bedenken vaak hetzelfde, op hetzelfde moment. Maar dan draaien we de rollen om. Jij hebt ook geweldige ideeën, Erdem. En dan ben ik de regisseur.’ Over de toekomst zijn ze het ook eens: eerst nog veel zien, doen en ontdekken. Levenservaring opdoen, ook buiten hun comfortzone. En dan een carriérepad kiezen. En hun taal? Daar maken ze zich geen zorgen om. Dit hele gesprek ging in nagenoeg vloeiend Nederlands.