Kunstplatform voor maatschappelijke verandering

Wat is jullie achtergrond?

Mark: ‘Ik heb theaterwetenschappen gestudeerd en werkte als maker en programmeur in de culturele wereld. De magie van theater is prachtig, maar na een tijdje begon het te kriebelen. Theater kan mensen vermaken en zeker ook aan het denken zetten. Alleen gebeurt er daarna vaak zo weinig mee. Daar wilde ik iets aan doen. Daarom richtte ik in een aantal jaar geleden Buro Mix op: een platform voor kunst en social design in Groningen dat maatschappelijke verandering wil aanjagen.’

Luisa: ‘Ik woon ook in Groningen en was eerder actief aan de zakelijke en productiekant van de kunst- en cultuurscene in stad en regio. Sinds een jaar werk ik aan ‘de andere kant’: de fondsenwereld. Ik ben regioadviseur Friesland, Groningen en Drenthe bij VSBfonds. Wij hebben een inclusieve samenleving voor ogen waarin iedereen mee kan doen. Zowel sociaal-maatschappelijke initiatieven als kunst- en cultuurprojecten leveren daar een essentiële bijdrage aan. Als regioadviseur ben ik goed thuis in het culturele veld van Groningen. Dat is ook wat we willen zijn: een fonds dat juist ook zichtbaar is buiten de randstad, in zowel steden als provincie.’

Hoe heeft Buro Mix zich ontwikkeld?

Mark: ‘Een aantal jaren voor de oprichting van Buro Blik waren we als stichting betrokken bij technofestivals. Wij organiseerden daar kunst en communityprojecten. Toen al zagen we de verbindende kracht tussen verschillende groepen mensen die willen gaan voor een inclusieve samenleving. Vanuit die gedachte is Buro Mix gestart. We begonnen zelf met de programmering van een nieuw event: Blikopener Festival. Daarmee haakten we aan op sociale thema’s, verbondenheid en verandering.’

Luisa: ‘Het krachtige is dat jullie je vervolgens hebben doorontwikkeld tot een platform dat ruimte biedt voor ontmoeting, verbinding, inspiratie en creatieve uitingen. Als basis voor sociale en maatschappelijke verandering met impact. Jullie Blikopener LABS zijn daar een goed voorbeeld van.’

Blikopener LABS, wat zijn dat?

Mark: ‘De komende twee jaar zijn het er drie. In LAB 1 werken we samen met sociaal ontwerper Madelinde Hageman, onderwijsinstellingen en jongerenorganisaties. Stillere jongeren kunnen zich uitspreken over het thema mentale gezondheid en gaan er creatief mee aan de slag. Verlegenheid en neurodiversiteit worden daarbij als kracht gezien. LAB 2 werkt met een kunstenaar en lokale groepen aan uitingen van zorg en solidariteit. Het gaat hier om reframing van activisme. In het nieuws en in rechtse kringen wordt dat vaak als iets negatiefs en destructiefs bestempeld. Wij willen het juist als positief en verbindend neerzetten. En de kracht van kunst en cultuur inzetten om protesten te versterken. LAB 3 draait om herstel en verbondenheid rondom de aardbevingsschade. Met artistieke rituelen worden de emotionele, fysieke en sociale effecten bespreekbaar gemaakt. Daarmee ontstaat er nieuw vertrouwen en groeien nieuwe manieren om samen te leven.’

Luisa: ‘De uitkomsten van deze LABS komen samen tijdens het jaarlijkse Blikopener Festival. Steeds meer mensen komen erop af en gaan nadenken over welke veranderingen nodig zijn in de lokale samenleving. Buro Mix laat hiermee zien te zijn uitgegroeid van eenmalige programmering naar langdurige trajecten met impact. Het is de kracht van verbeelding die leidt tot verandering.’

Wat is de belangrijkste drijfveer?

Mark: ‘Het sociale weefsel en de organische wortelstructuur in stad en regio zijn lang niet overal even sterk. Letterlijk, want er zit onrust in onze Groningse bodem door de gaswinning van de afgelopen decennia. Maar ook figuurlijk is er onrust. Er zijn jongeren die het lastig hebben. In sommige wijken spelen segregatie, armoede en kansenongelijkheid. Mensen lopen vast in systemen en hebben het gevoel dat de overheid er niet voor hen is. Dat vraagt om verandering in de Groningse samenleving. Wij willen die verandering in gang zetten en echt impact maken.’

Luisa: ‘Wij zijn een impactfonds, dus dat sluit naadloos aan. Dat betekent overigens niet dat VSBfonds eerst allemaal cijfers, geraamde doelstellingen en harde garanties wil. Als VSBfonds financiële steun toekent, zeggen wij: ga aan de slag, ontdek, leer, ontwikkel en versterk je initiatief. Die eerste impuls geven vinden wij belangrijk. Soms verandert onderweg de vraag van een initiatiefnemer of ontstaan er kansen om door te groeien naar een duurzame uitbouw. Dan bekijken we of de vorm van eenmalige projectfinanciering nog wel past bij het initiatief. En welke rol VSBfonds zou kunnen spelen in de toekomst.’

Hoe weet je dat je aanhaakt en impactvol bent?

Mark: ‘Daarvoor is er CLUB MIX. Een netwerk van tien sleutelfiguren uit diverse gemeenschappen. Een bron waar wij thema’s uit de gemeenschap en reflectie op onze activiteiten ophalen. Een groep die ook zorgt voor verankering van inzichten in beleid en praktijk. Daarnaast is er aandacht voor impactmeting. Een impactmanager - die ook een impacttraject bij VSBfonds volgde - werkt volgens de Theory of Change. De resultaten zijn belangrijke input om ons steeds verder te ontwikkelen.’

Tot slot: hoe kwamen jullie met elkaar in contact?

Luisa: ‘Mark en ik kenden elkaar al langer uit de Groningse culturele wereld. Ik wist dat hij Buro Mix had opgericht en zag dat uitgroeien van een groep festivalprogrammeurs naar een creatief platform dat verandering wil teweegbrengen. Dat sluit nauw aan bij de missie van VSBfonds, dus ik werd nieuwsgierig. Mark wist dat ik bij VSBfonds werkte en heeft mij benaderd.’

Mark: ‘Die ontmoeting was bijzonder. Je verwacht niet direct van een fonds dat het zo meedenkt. Dat je in een open, verkennend gesprek terecht kunt met vragen over de toekomst van je initiatief en de stappen die je wilt zetten. Over hoe dat aansluit bij de doelen van een fonds en hoe je in aanmerking kunt komen voor financiële steun. Het was een gelijkwaardige, wederzijds inspirerende uitwisseling van ideeën. Het heeft ook geleid tot een donatie van VSBfonds voor de drie Blikopener LABS die we dit jaar binnen ons meerjarenprogramma organiseren.’